Vacuum test to profesjonalna metoda ilościowej oceny zanieczyszczenia kanałów wentylacyjnych, która pozwala precyzyjnie określić masę osadu na jednostkowej powierzchni przewodu. W przeciwieństwie do tradycyjnej oceny wizualnej, vacuum test dostarcza obiektywnych, powtarzalnych wyników wyrażonych w jednostkach g/m².
Metoda ta znajduje zastosowanie wszędzie tam, gdzie wymagana jest udokumentowana weryfikacja stanu czystości instalacji wentylacyjnej – od obiektów przemysłowych i medycznych, przez biurowce, aż po obiekty handlowe i gastronomiczne.
Jak działa vacuum test?
Vacuum test, zwany również metodą podciśnieniową lub filtracyjną, opiera się na precyzyjnym poborze próbki pyłu z wewnętrznej powierzchni kanału wentylacyjnego. Proces ten wymaga specjalistycznego sprzętu i przestrzegania ściśle określonej procedury pomiarowej.
Przebieg badania:
Próbka pyłu pobierana jest ze znormalizowanej powierzchni 0,01 m² za pomocą szablonu wyposażonego w magnesy, które zapewniają stabilny kontakt z powierzchnią przewodu. Pompka próżniowa zasysa powietrze przez filtr pomiarowy umieszczony w specjalnej kasetce. Filtr ten – wykonany z estrów celulozy lub włókien szklanych o porach wielkości 0,08 µm – zatrzymuje cały pył z badanej powierzchni.Kluczowym elementem vacuum test jest precyzyjne ważenie filtra na wadze laboratoryjnej przed i po poborze próbki. Różnica między masą filtra zabrudzonego a czystego, przeliczona na powierzchnię próbkowania, daje wynik wyrażony w g/m² – to właśnie gęstość powierzchniowa zanieczyszczenia.Dzięki standaryzacji procesu vacuum test zapewnia pełną powtarzalność pomiarów, co jest niezbędne przy ocenach porównawczych i kontrolnych.
Gdzie warto wykonać vacuum test?
Vacuum test jest szczególnie rekomendowany w obiektach, gdzie czystość instalacji wentylacyjnej ma kluczowe znaczenie dla zdrowia użytkowników, procesów technologicznych lub wymagań prawnych.
Obiekty medyczne i farmaceutyczne
W szpitalach, przychodniach, laboratoriach i zakładach farmaceutycznych vacuum test pozwala zweryfikować skuteczność czyszczenia i potwierdzić zgodność z normami higienicznymi. Regularne badania są niezbędne do utrzymania właściwych standardów sanitarnych.
Przemysł spożywczy
Zakłady produkujące żywność muszą spełniać rygorystyczne wymogi czystości. Vacuum test dostarcza obiektywnych dowodów na utrzymanie odpowiedniego stanu instalacji wentylacyjnej, co jest istotne podczas audytów i certyfikacji.
Budynki biurowe i użyteczności publicznej
W obiektach z klimatyzacją i wentylacją mechaniczną vacuum test pomaga ocenić moment, w którym niezbędne jest czyszczenie instalacji. Pozwala to uniknąć nadmiernego gromadzenia się zanieczyszczeń wpływających na jakość powietrza.
Odbiory inwestorskie i pogwarancyjne
Vacuum test stanowi obiektywne narzędzie weryfikacji czystości nowo wykonanych lub wyczyszczonych instalacji wentylacyjnych. Wyniki badania dokumentują stan faktyczny i zabezpieczają interesy inwestora.
Kontrola jakości czyszczenia
Pomiary przed i po czyszczeniu kanałów wentylacyjnych pozwalają udokumentować skuteczność przeprowadzonych prac i potwierdzić osiągnięcie założonych parametrów czystości.
Korzyści z wykonania vacuum test
Obiektywna ocena stanu instalacji – vacuum test eliminuje subiektywność oceny wzrokowej. Wynik wyrażony w g/m² pozwala jednoznacznie określić stopień zanieczyszczenia i podjąć świadomą decyzję o konieczności czyszczenia.Dokumentacja techniczna i prawna – protokół z vacuum test stanowi wartościowy dokument w kontaktach z organami nadzoru budowlanego, sanepidu czy jednostkami certyfikującymi. To dowód zachowania należytej staranności w utrzymaniu instalacji.Optymalizacja kosztów utrzymania – regularne pomiary vacuum test pozwalają zaplanować czyszczenie we właściwym momencie – nie za wcześnie (oszczędność kosztów) i nie za późno (uniknięcie degradacji instalacji i pogorszenia jakości powietrza).Weryfikacja skuteczności czyszczenia – vacuum test przeprowadzony po czyszczeniu potwierdza jakość wykonanych prac i stanowi podstawę odbioru usługi. Pomiar kontrolny zabezpiecza zleceniodawcę przed nierzetelnym wykonawstwem.Zgodność z normami i standardami – wyniki vacuum test odniesione do kryteriów normy PN-EN 15780:2025-12 pozwalają ocenić, czy instalacja spełnia aktualne wymagania techniczne i higieniczne.
Norma PN-EN 15780:2025-12, obowiązująca od stycznia 2026 roku, stanowi aktualny standard oceny czystości instalacji wentylacyjnych w Polsce. Określa zasady przeprowadzania badań ilościowych, w tym vacuum test, oraz definiuje kryteria odbioru jakości instalacji.Co oznacza zgodność z normą PN-EN 15780:2025-12?Norma wprowadza jednolite zasady wykonywania pomiarów metodą podciśnieniową, co zapewnia porównywalność wyników niezależnie od wykonawcy badania. Określa również dopuszczalne poziomy zanieczyszczenia dla różnych typów obiektów i zastosowań instalacji.
Stosowanie normy w praktyce oznacza:
Obiektywne i powtarzalne pomiary ilościowe pyłu i zabrudzeń,
Wyniki odniesione do jednoznacznych kryteriów PN-EN 15780:2025-12,
Pełną dokumentację techniczną do odbioru inwestorskiego i audytowego,
Zgodność z wymaganiami prawnymi i normami branżowymi.
Vacuum test wykonany zgodnie z PN-EN 15780:2025-12 daje pewność, że ocena stanu instalacji wentylacyjnej została przeprowadzona według aktualnych, uznanych standardów technicznych.
FAQ
Koszt zależy od liczby punktów pomiarowych i dostępności instalacji. Skontaktuj się z nami, aby otrzymać bezpłatną wycenę dopasowaną do Twojego obiektu.
Pobór próbek w obiekcie zajmuje zwykle od 1 do 3 godzin, w zależności od liczby punktów pomiarowych. Wyniki analizy laboratoryjnej i pełny raport otrzymujesz w ciągu 3-5 dni roboczych.
Tak, podczas poboru próbek wentylacja powinna być wyłączona. Czas przestoju jest krótki i może być zaplanowany tak, aby minimalizować niedogodności.
Zalecana częstotliwość zależy od typu obiektu i intensywności użytkowania instalacji. W obiektach medycznych i przemysłowych zaleca się pomiary co 12-24 miesiące, w budynkach biurowych co 2-3 lata.
Tak, metoda nadaje się do kanałów prostokątnych i okrągłych o różnych wymiarach. Wymaga jednak dostępu do wnętrza przewodu poprzez rewizje lub otwory inspekcyjne.
Zalecamy wykonanie czyszczenia instalacji wentylacyjnej metodą mechaniczną. ECA dysponuje specjalistycznym sprzętem pozwalającym skutecznie usunąć zanieczyszczenia i przywrócić instalacji prawidłowe parametry.
Vacuum test może być wymagany przez regulacje branżowe (np. w służbie zdrowia, przemyśle spożywczym) lub jako element dokumentacji systemu zarządzania jakością.
Potrzebujesz profesjonalnej oceny stanu instalacji wentylacyjnej?
Skontaktuj się z ECA Professional Solutions – wykonamy vacuum test zgodnie z normą PN-EN 15780:2025-12 i przedstawimy kompleksową dokumentację stanu Twojej instalacji. Działamy w całej Polsce, oferując 24-miesięczną gwarancję na wszystkie usługi.
